MELATONİN NEDİR FAYDALARI VE EKSİKLİĞİ
Melatonin Nedir:
Beyindeki epifiz bezinden özellikle geceleri karanlık ortamda salgılanan bir hormon olan melatonin normal vücut ritimlerini korumada büyük önem taşır. Melatonin üretimi yaşla birlikte düşer.
Yeterli bir melatonin salınımı için, karanlık ortamda uyunması gerekir. Melatonin her zaman karanlıkta sentezlenir ve kana salgılanır. Karanlık periyoda ne zaman girilirse o zaman üretilmeye başlanır ve de karanlık sürdükçe üretimi devam eder.
Melatonin üretimi, gecenin uzunluğuyla ilgilidir, gece ne kadar uzarsa üretim de o kadar uzar. Melatonin üretimi kışın artar, yazın ise azalır.
Melatonin Faydaları:
* Vücudun biyolojik saatini ve ritmini ayarlar.
* Hücre yenileyici ve bağışıklık sistemini düzenleyici etkisi vardır.
* Bilinen en güçlü antioksidanlardan biridir.
* Melatoninin bağışıklık sistemini olumlu etkileyerek ve stresi azaltarak yaşam süresini artırdığına yönelik tespitler vardır.
* Melatoninin kanser engelleyici bir ajan olduğuyla ilgili çok sayıda bilimsel araştırma bulunmaktadır. Melatoninin birçok tümör tipinde büyümeyi sınırlandırdığı tespit edilmiştir.
* Tedavi edici dozlarda verildiğinde melatonin direkt olarak tümör hücrelerini öldürücü etkiye sahip olduğu belirtilmektedir.
* Depresyonda melatonin seviyesi düşük, kortizol seviyesi yüksek bulunmuştur.
Melatonin ve Serotonin hormonu :
Melatonin uyku sırasında beyinin orta alt kısmında yerleşik epifiz bezinden (kozalaksı bez) salgılanan bir hormondur. Akşam olup karanlık çökünce, ilerleyen gece ile birlikte önüne geçilmez bir yorgunluk ve kapanan gözler bizi yatağımıza sürükler. Bu uyuma ihtiyacını ve hissini meydana getiren melatonin hormonudur. Ortalık aydınlanınca içimizdeki saat bizi uyandırır. Mutluluk hormonu da denen serotonin güne büyük bir enerji ile başlamamızı sağlar. Tüm yorgunlukları atmış, dinç, yeniden doğmuş gibi güne başlarız. Melatonin uykusuzluğu düzeltir, bağışıklık sistemini güçlendirir, katarakt tehlikesini azaltır, hatta ortadan kaldırır, zihni kuvvetlendirir, “jet lag” sorununu önler ve genel olarak da daha iyi yaşamamızı sağlar. Yetersizliği erken yaşlanma, Alzheimer hastalığı, çeşitli kanserler ve diğer hastalıkların gelişmesinde önemli bir unsurdur. Bugün birçok araştırmacı , melatoninin doğal bir anti-aging hormonu olduğundan kuşkulanmaktadır. Ancak, melatonin üretimi yaşla birlikte çarpıcı şekilde düşer. Bu nedenle dışarıdan alınması gerekebilir. Melatoninin sentetik formları, üç miligram kuvvetinde tablet veya kapsül şeklinde piyasada bulunmaktadır.
KARANLILKTA UYUYUN, KANSERDEN KORUNUN
Çocuğunuz karanlıktan korkuyorsa ve yatarken ışığın kapanmasını istemiyorsa, “Ne olacak canım, ışıklar açık uyuyuversin” demeyin. Çünkü sağlıklı bir vücuda sahip olmada rol oynayan ve kanserden koruyan melatonin hormonu ancak karanlıkta salgılanıyor.KARANLILKTA UYUYUN, KANSERDEN KORUNUN
Melatonin vücudun biyolojik saatini koruyup, doğal ritmini ayarlayan önemli bir hormon. Bu hormonun ancak gece insanların uyuduğu saatlerde ve karanlıkta salgılanabildiğini söyleyen Memorial Hastanesi Nöroloji Bölümü’nden Uz. Dr. Abdullah Özkardeş melatonin hormonunun kişiyi çeşitli hastalıklara karşı korumasının yanı sıra kansere karşı da kalkan görevi yaptığını söylüyor.
Dr. Abdullah Özkardeş, melatonin hormonunun özellikleri ve sağlık üzerindeki etkileri hakkında şu bilgileri veriyor:
İnsanlar, enlem ve mevsim şartlarına göre ortalama 12 saat aydınlık ve 12 saat karanlık gün düzenine adapte olmuştur. Gece yapay ışık kullanma yeteneği, ateşin keşfi ile birlikte 250 bin yıl önce başlar. Kandillerle 5 bin yıl önce tanışılmıştır. Sokaklar gaz ışıkları ile 1700’lü yıllarda aydınlatılmaya başlanmıştır. Son 120 yılda elektriğin keşfiyle, yapay aydınlatma bugünkü boyutlarına ulaşmıştır.
Işığın insan fizyolojisi ve davranışları üzerine geniş etkileri vardır. Uygunsuz bir zamanlama ile insan fizyolojisini değiştirebilir. Işığın tetiklediği bozulmalara bir örnek; günlük vücut organizasyonlarının etkilenmesidir. (Hormonların üretim ritminin değişmesi gibi) Işık ve karanlığa maruz kalma saatlerindeki değişiklikler, vücut organizasyonlarının zamanlamalarında kaymalara neden olabilir. İnsanın içindeki ritimlerin, dış çevreyle uyumu kaybolabilir. Uyku ve uyanık kalma saatlerinde etkilenme olabilir. Ayrıca ışık; nöroendokrin sistemleri akut bir şekilde etkiler, melatonin üretimini azaltır, kortizol üretimini artırır.

IŞIK, MELATONİN ÜRETİMİNE ENGEL OLUYOR
Melatonin, beyindeki epifiz bezinden özellikle geceleri karanlık ortamda salgılanan bir hormondur. Triptofan isimli bir maddeden elde edilir. Hormonun temel görevi, vücudun biyolojik saatini ve ritmini ayarlamaktır. Melatonin üretimi, gecenin uzunluğu ile ilgilidir, gece ne kadar uzarsa, üretim de o denli uzar. Karanlık fazın başlangıcında veya sonundaki ışık, melatonin üretimine engel olur. Işık kısa süreli de olsa yeterli şiddette ise, melatonin salınımını baskılar. Günlerin kısa olduğu kış mevsiminde melatonin üretimi artar, yaz günleri ise azalır. Uykusuz kalmak, melatonin üretimini etkilemez.
DEPRESYONDA KORTİZOL YÜKSELİR MELATONİN AZALIR
Depresyon hastalığında kortizol seviyesi yüksek, melatonin seviyesi düşük bulunmuştur. Birçok depresyon ilacı, etkilediği beyin kimyasal maddeleri aracılığı ile melatonin salgılanmasını artırır. Melatonin seviyesindeki artış ve tedaviden faydalanma arasında paralellik kurulabilmektedir.
Melatoninin bağışıklık sistemini olumlu etkileyerek ve stresi azaltarak yaşam süresini artırdığına ve yaşlanma bulgularını azalttığına dair yapılmış çalışmalar vardır. Melotonin, başta kanser olmak üzere hastalıklar üzerinde baskılayıcı etki yapıyor. Gece çalışan kadınlarda meme kanseri gelişimi çok daha fazla olmaktadır. Melatonin ve kanser ilişkisi için birçok çalışma yapılmıştır. Melatoninin kanser engelleyici bir ajan olduğuna dair çok sayıda bilimsel araştırma yapılmıştır. Deneysel olarak melatoninin birçok tümör tipinde büyümeyi sınırlandırdığı gözlenmiştir. Melatonin, deneysel meme tümörlerinde baskılayıcı bir rol oynamaktadır.
Melatonin, tedavi edici dozlarda verildiğinde direkt olarak tümör hücrelerini öldürücü etkiye sahiptir. Gece çalışan bayanlarda geceleri aydınlık nedeniyle melatonin salgılanması azaldığı için, gündüz çalışan bayanlar göre meme kanseri gelişimi oldukça fazla bulunmuştur. Gece çalışılan yerlerde, karanlık ortamların aydınlatılması ve bu nedenle melatonin düzeyinin baskılanması ile kanser riski artmaktadır.
DAHA FAZLA MELATONİN İÇİN
Düzenli ve yeterli bir melatonin salınımı için, karanlık ortamda uyumak gerekmektedir. Eğer kullanılıyorsa gece lambaları solgun kırmızı ışık vermelidir. Televizyon karşısında uyuklama yapılırsa, televizyon kapatılmalıdır. Düzenli ve yeterli bir uyku düzeni oluşturulmalıdır. Aynı saatlerde yatıp kalkmaya özen gösterilmelidir. Gece çalışmaları mümkünse gündüze kaydırılmalıdır.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder